(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.152. అధ్యాయః 152
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి చాతుర్వర్ణ్యస్య శ్రేయస్సాధనోపాయప్రతిపాదకపరాశరవచనానువాదః॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

`పరాశర ఉవాచ।

ఏవం స భిక్షుర్నిర్వాణం ప్రాప్నుయాద్దగ్ధకిల్బిషః।
ఇహస్థో దేహముత్సృజ్య నీడం శకునివద్యథా॥ 13-152-1(87271)
సత్పథాలంబనాదేవ శూద్రః ప్రాప్నోతి సద్గతిం।
బ్రహ్మణః స్థానమచలం స్థానాత్స్థానమవాప్నుయాత్॥ 13-152-2(87272)
యథా ఖనన్ఖనిత్రేణ జాంగలే వారి విందతి।
అనిర్వేదాత్తతః స్థానమీప్సితం ప్రతిపద్యతే॥ 13-152-3(87273)
సైషా గతిరనాద్యంతా సర్వైరప్యుపధారితా।
తస్మాచ్ఛూద్రైరనిర్వేదాచ్ఛ్రద్దధానైస్తు నిత్యదా।
వర్తితవ్యం యథాశక్త్యా యథా ప్రోక్తం మనీషిభిః। 13-152-4(87274)
యత్కరోతి తదశ్నాతి శుభం వా యది వాఽశుభం।
నాకృతం భుజ్యతే కర్మ న కృతం నశ్యతే ఫలం॥ 13-152-5(87275)
తథా శుభసమాచారః శుభమేవాప్నుతే ఫలం।
తథాఽశుభసమాచారో హ్యశుభం సమవాప్నుతే।
శుభాన్యేవ సమాదద్యాద్య ఇచ్ఛేద్భూతిమాత్మనః॥ 13-152-6(87276)
భూతిశ్చ నాన్యతః శక్త్యా శూద్రాణామితి నిశ్చయః।
క్రతే యతీనాం శుశ్రూషామితి సంతో వ్యవస్థితాః॥ 13-152-7(87277)
తస్మాదాగమసంపన్నో భవేత్సునియతేంద్రియః।
శక్యతే హ్యాగమాదేవ గతిం ప్రాప్తుమనామయాం॥ 13-152-8(87278)
వరా చైషా గతిర్దృష్టా యామన్వేపంతి సాధవః।
యత్రామృతత్వం లభతే త్యక్త్వా దుఃఖమనంతరం॥ 13-152-9(87279)
ఇమం హి ధర్మిమాస్థాయ యేఽపి స్యుః పాపయోనయః।
స్త్రియో వైశ్యాశ్చ శూద్రాశ్చ ప్రాప్నుయుః పరమాం గతిం।
కిం పునర్బ్రాహ్మణో విద్వాన్క్షత్రియో వా బహుశ్రుతః॥ 13-152-10(87280)
న చాప్యక్షీణపాపస్య జ్ఞానం భవతి దేహినః।
జ్ఞానోపలబ్ధిర్భవతి కృతకృత్యో యదా భవేత్॥ 13-152-11(87281)
ఉపలభ్య తు విజ్ఞానం జ్ఞానం వాఽప్యనసూయకః।
తథైవ వర్తేద్గురుషు భూయాంసం వా సమాహితః॥ 13-152-12(87282)
అథావమన్యేత గురుం తథా తేషు ప్రవర్తతే।
వ్యర్థమస్య శ్రుతం భవతి జ్ఞానమజ్ఞానతాం వ్రజేత్॥ 13-152-13(87283)
గతిం చాప్యశుభాం గచ్ఛేన్నిరయాయ న సంశయః।
ప్రక్షీయతే తస్య పుణ్యం జ్ఞానమస్య విరుధ్యతే॥ 13-152-14(87284)
అదృష్టపూర్వకల్యాణో యథా దృష్ట్వా విధిం నరః।
ఉత్సేకాన్మోహమాపద్య తత్వజ్ఞానమవాప్తవాన్॥ 13-152-15(87285)
ఏవమేవి హి నోత్సేకః కర్తవ్యో జ్ఞానసంభవః।
ఫలం జ్ఞానస్య హి శమః ప్రశామాయ యతేత్సదా॥ 13-152-16(87286)
ఉపశాంతేన దాంతేన క్షమాయుక్తేన సర్వదా।
శుశ్రూషా ప్రతిపత్తవ్యా నిత్యమేవానసూయతా॥ 13-152-17(87287)
ధృత్యా శిశ్నోదరం రక్షేత్పాణిపాదం చ చక్షుషా।
ఇంద్రియార్థాంశ్చ మనసా మనో బుద్ధౌ సమాదధేత్॥ 13-152-18(87288)
ధృత్యాఽఽసీత తతో గత్వా శుద్ధదేశం సుసంవృతం।
లబ్ధాసనం యథా దృష్టం విధిపూర్వం సమాచరేత్॥ 13-152-19(87289)
జ్ఞానయుక్తస్తథా దేవం హృదిస్థముపలక్షయేత్।
ఆదీప్యమానం వపుషా విధూమమనలం యథా॥ 13-152-20(87290)
రశ్మిమంతమివాదిత్యం వైద్యుతాగ్నిమివాంబరే।
సంస్థితం హృదయే పశ్యేదీశం శాశ్వతమవ్యయం॥ 13-152-21(87291)
న చాయుక్తేన శక్యేత ద్రష్టుం దేహే మహేశ్వరః।
యుక్తస్తు పశ్యతే బుద్ధ్యా సన్నివేశ్య మనో హృది॥ 13-152-22(87292)
అథ త్వేవం న శక్నోతి కర్తుం హృదయధారణం।
యథాసాంఖ్యముపాసీత యథావద్యోగమాస్థితః॥ 13-152-23(87293)
పంచ బుద్ధీంద్రియాణీహ పంచ కర్మేంద్రియాణి వై।
పంచ భూతవిశేషాశ్చ మనశ్చైవ తు షోడశ॥ 13-152-24(87294)
తన్మాత్రాణ్యపబి పంచైవ మనోఽహంకార ఏవ చ।
అష్టమం చాప్యథావ్యక్తమేతాః ప్రకృతిసంజ్ఞితాః।
ఏతాః ప్రకృతయశ్చాష్టౌ వికారాశ్చాపి షోడశ॥ 13-152-25(87295)
ఏవమేతదిహస్థేన విజ్ఞేయం తత్వబుద్ధినా।
ఏవం వర్ష్మ సముత్తీర్య తీర్ణో భవతి నాన్యథా॥ 13-152-26(87296)
పరిసంఖ్యానమేవైతన్మంతవ్యం జ్ఞానబుద్ధినా॥ 13-152-27(87297)
అహన్యహని శాంతాత్మా పావనాయ హితాయ చ।
ఏవమేవ ప్రసంఖ్యాయ తత్వబుద్ధిర్విముచ్యతే।
నిష్పలం కేవలం భవతి శుద్ధతత్వార్థతత్వవిత్॥ 13-152-28(87298)
భిక్షుకాశ్రమమాస్థాయ శుశ్రూషానిరతో బుధః।
శూద్రో నిర్ముచ్యతే సత్వసంసర్గాదేవ నాన్యథా॥ 13-152-29(87299)
సత్సంనిక్రషే పరివర్తితవ్యం
విద్యాధికాశ్చాపి నిషేవితవ్యాః।
సవర్ణతాం గచ్ఛతి సన్నికర్షా-
న్నీలః ఖగో మేరుమివాశ్రయన్వై॥ 13-152-30(87300)
భీష్మ ఉవాచ। 13-152-31x(7306)
ఇత్యేవమాఖ్యాయ మహామునిస్తదా
చతుర్షు వర్ణేషు విధానమర్థవిత్।
శుశ్రూషయా వృత్తగతిం సమాధినా
సమాధియుక్తః ప్రయయౌ స్వమాశ్రమం॥' ॥ 13-152-31(87301)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి ద్విపంచాశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 152 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.